Verdommeld mooi wandelen in Noord-Brabant en Belgisch Limburg

Wil je wandelen in Noord-Brabant of in Belgisch Limburg? De Trage Tocht Plateaux-Hageven is een voorbeeld van een heerlijke wandelroute met enorm veel afwisseling. Boeiend aan deze route is dat het landschap de afgelopen eeuwen voortdurend door mensen onder handen genomen is. Terwijl je geniet van de bij tijd en wijle adembenemende natuur langs de rivier de Dommel, steek je ondertussen een en ander op over landschapshistorie.

We wandelen op de grens tussen Nederlands Brabant en Belgisch Limburg. Ik trok erop uit om deze 12 kilometerlange tocht te ondernemen. Kort genoeg dat mijn jonge hond Muppet deze keer mee mocht.

Traditionele bevloeiing van grasland, immaterieel erfgoed sinds 2020

De wandeling begint langs een aantal prachtige groene weides. Hier huist de zeldzame bandheidelibel en groeit de herfsttijloos. Als het even kan, kom dan in september wanneer die laatste bloeit. Lilakleurige bijna krokusachtige bloemen staan dan met duizenden te pronken op de velden. De plant is zeldzaam in Nederland en staat op de rode lijst. Maar als je hier wandelt zie je er duizenden.

Herfststijlloos, zeldzame bloem, die we hier in Noord-Brabant tegenkomen tijdens het wandelen
Duizende bloemen: De zeldzame herfsttijlloos bloeit prachtig in september

Langs de weilanden lopen kleine kanaaltjes en stuwtjes. Die verraden al dat het niet zomaar wat weilanden zijn. Het is een vloeiweidecomplex, waar kalk- en voedselrijk water uit de Maas over de landen wordt uitgevloeid om de van nature arme heidegrond te bemesten. In Nederland gebeurt dat alleen nog hier en op “het Lankheet” in Twente.

Dat klinkt eenvoudiger dan het is. Er is een ingenieus systeem nodig van kanaaltjes en aquaducten om het voor elkaar te krijgen. Men is hier rond 1850 mee begonnen en in de hoogtijdagen waren er hier ruim 250 hectaren vloeiweiden. En waarom? Vooral omdat men steeds meer paarden ging gebruiken voor vervoer die allemaal van hooi voorzien moesten worden. Rond 1950 raakte de techniek dan ook weer in onbruik en nu is er nog maar 28 hectaren van over.

Natuurmonumenten is in de jaren ’80 weer begonnen met deze oude methode weer nieuw leven in te blazen. Sinds zomer 2020 is de techniek zelfs opgenomen op de lijst van Nederlands Immaterieel Erfgoed.

VLoeiweidensysteem
Stuwtje en kanaaltje bij vloeiweiden

Wandelen in Brabant op de Heide

Nog een reden om in september te komen. Niet alleen de herfststijlloos bloeit er, maar met een beetje geluk pluk je ook nog een stukje bloeiende heide mee. Dat is namelijk de tweede hoofdschotel van de dag. Direct na de vloeiweiden sla je linksaf, loopt door een hek en staat op de grote open vlakte. Zo zouden de graslanden er dus uit gezien hebben zonder vloeisysteem: droog, dor, wat naaldbomen en vooral eindeloosheid. Stiekem is dat ook verschrikkelijk mooi. Of eigenlijk ook niet zo heel erg stiekem.

Wandelen over de heide in Branant bij de trage tocht Plateaux Hageven
Eindeloze heide bij Plateaux Hageven

En yes, de heide is nog niet helemaal uitgebloeid! Glooiende zandheuvels zijn nog steeds paars-roze gekleurd. Midden op de heide, de eerste grenspaal van vandaag. Hier stopt het wandelen in Brabant en loop je Belgisch Limburg in. Even later kom je een tweede grenspaal tegen, de roemruchte grenspaal 184 die tweemaal gestolen is. Wist je dat grenspalen langs de gehele Belgisch-Nederlandse grens zijn geplaatst en een heel interessante geschiedenis hebben? Lees hier mijn blog over wandelen langs grenspalen.

Even verderop staat een kudde runderen de laatste grassprieten te zoeken. Een stier laat er vandaag ook geen gras over groeien en doet verwoede pogingen de veestapel voor volgend jaar uit te breiden.

bloeiende heide
De heide kleurt nog prachtig paars in September

Dommelvallei, nat en groen

Maak je maar op voor een heel grote overgang. Vanuit de droge heide, waar in mijn geval zelfs de grotere vennen droog staan,  maakt het pad een paar bochten. Je loop heel even door een wat meer bebost gedeelte. Dan betreedt je de Dommelvallei en ben je in een volstrekt ander landschap aanbeland. Opeens is het land nat en groen. Het wandelpaadje is een vlonder geworden. Het gras bloeit er tot op schouderhoogte. Het belemmert zelfs je uitzicht wat.

vlonderpaadje door de Dommelvallei tijdens de wandeling in Belgisch Limburg

Je moet, nee, je mag een lange hangbrug over. Aan het begin en het einde ervan heb je mooi uitzicht over de vallei. In het midden is het opletten, want de brug wiebelt wel. De hond, die normaal een paar meter voor me uit marcheert, blijft opeens angstvallig dicht bij mijn benen. De schijterd.

Na de brug loopt het pad ongeveer een kilometer direct langs de Dommel.  En langs een uitkijkpunt. Vandaaruit kun je de hele vallei overzien. Het is moeilijk voor te stellen dat de rivier hier enkele decennia geleden nog recht getrokken was om het land droger en geschikt voor de landbouw te maken. Weer een voorbeeld van menselijk ingrijpen om het land aan de eigen wensen aan te passen. De Vlaamse overheid heeft de oorspronkelijke meandering weer terug gebracht. Nu is het een wandelparadijs, hoewel ik ook een aantal kano’s langs zag peddelen.

hangbrug over de Dommel
Van bovenop de hangbrug heb je mooi uitzicht over de Dommelvallei

Heerlijk uitwandelen terug naar de startplaats

Zo halverwege de route heb je de meest spectaculaire onderdelen wel gehad. Maar maak je geen zorgen. Je komt nog langs een prachtige laan met kersenbomen. Goede reden om in het voorjaar nog eens terug te komen als de kersen bloeien. Je mag nog door een heerlijk bos over smalle kronkelende paadjes. En je krijg nog een reprise van de heide en nog een reprise van de Dommel en een vlonderpaadje. En nog een grenspaaltje als je Nederland weer inloopt.

Kersenbomenlaan
Laan met Kersenbomen
vlonderpaadje tijdens de tweede helft van de wandelroute in het Brabantse Hageven
Vlonderpaadje aan de tweede helft van de route

Op het einde komt nog een Magritte-momentje. Je ziet een beekje in de verte. Je loopt naar het beekje toe. Het is een mooi en kraakhelder beekje. Dan loop je langs een bordje: “Dit is geen beek”. Stom, natuurlijk. Dit is een plateau, en stromen beekjes niet meestal in een dal? Waren we de wandeling niet begonnen met vloeiweiden, waarvoor kanalen nodig waren om het water hier te krijgen? Het is inderdaad een van de kanaaltjes die voor de vloeiweiden nodig zijn. En dat maakt de rondwandeling, eh…, rond.

Wil je meer lezen over trage tochten, kijk dan ook eens bij mijn reviews over Trage Tocht Heeze, Trage Tocht Slenaken of Trage Tocht De Mortel.

Praktische informatie Trage Tocht Plateaux-Hageven

Wandelen door Noord-Brabant en Belgisch Limburg

  • Adres start- en eindpunt: parkeerplaats Het Plateaux, Barrier 15, 5571 TV Bergeijk.
  • Honden aangelijnd toegestaan
  • Lengte wandeling: 12 km
  • Routebeschrijving en gpx
  • Wil je in de buurt overnachten? Denk eens aan glamping in een safaritent bij Camping de Achterste Hoef.
  • Je komt langs een bezoekerscentrum, waar het goed pauzeren zou moeten zijn. Helaas heb ik dit deel moeten overslaan. Een echtpaar zwanen hield wacht midden op het pad en waren niet van zins om mij, maar vooral mijn hond, te laten passeren. Er zat niet anders veel op dan omlopen, veel omlopen in dit geval. Nadeel is dat ik dus een stuk gemist heb. Maar het voordeel: ik mocht het mooiste deel van de route nog eens in omgekeerde richting overdoen.

Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *