Wandelroute Heeswijk: Trage Tocht langs de Aa en het kasteel

Een wandelroute die start in Heeswijk en je heen en weer door het dal van een rivier en langs een imposant kasteel voert. Dat is de Trage Tocht Heeswijk, naar idee van Henrie van Zoggel. Deze wandeling in Noord-Brabant is vorige maand toegevoegd aan de alsmaar uitdijende verzameling Trage Tochten.

Hondjes zijn aangelijnd welkom. Dus Muppet stond al klaar met haar hondenriem en gezamenlijk gingen we op weg om de wandelroute vanuit Heeswijk-Dinther te verkennen. Het bleek een prachtige wandeling, maar wel met één kanttekening.

Muppet is tevreden
Muppet keurt de route goed (maar is er wel moe van).

Zeg eens Aa

De rivier die als een rode draad door de wandeling loopt is de rivier de Aa. Je komt hem al heel snel tegen nadat de wandelroute Heeswijk verlaat. Langs een akkerland, aan de overkant een mooie bomenrij. Je steekt een weg over, loopt vervolgens een paar kilometer over een fietspad en komt de rivier opnieuw tegen. Vanaf hier blijf je het grootste deel van de route ernaast of tenminste er vlakbij.

wandelroute Heeswijk, langs de rivier de Aa

De Aa ontspring bij Nederweert en stroomt naar Den Bosch. Daar komen de Dommel en de Aa samen en mondt als de Dieze even later uit in de Maas.


BEKIJK OOK DEZE PRACHTIGE WANDELING IN DE DOMMELVALLEI


Aan het begin is de Aa nog een beek. In het gebied waar we vandaag wandelen wordt de Aa een kleine rivier. Al in de Romeinse tijd vond er bewoning plaats langs de Aa. Hier tijdens de wandeling tussen Heeswijk en Blericum vooral op een hoger gelegen zandheuvel net van de rivier af. Vanaf de 16e eeuw kon de rivier bevaren worden, maar alleen door kleine platte boten. Echt goed bevaarbaar is de Aa echter nooit geweest. Zeker na de aanleg van de Zuid-Willemsvaart, parellel aan de rivier, had de Aa geen vaarbestemming meer.

De naam Aa betekent trouwens gewoon “water”, net als de varianten Ae, E, IJ. Eigenlijk is deze rivier dus een naamgenoot van de Drentsche Aa, de E bij Edam en ‘t IJ bij Amsterdam.

Het landschap langs de Aa

Vroeger was de rivier gekanaliseerd om overstromingen te voorkomen, maar nu meandert de Aa weer als vanouds door het dal.  Afgezien van de naastgelegen weg (hierover later meer) is het hier een schitterend wandelgebied, bestaande uit een brede strook natuur waar graslanden, ruigere velden en hier en daar wat bomen elkaar afwisselen. Trek zeker waterdichte schoenen aan, want het pad gaat soms door erg drassige veldjes.

wandeltoure Heeze  langs de Aa  met een kudde rustende schapen

Er loopt divers vee rond op de velden, vooral paarden en koeien. Maar het is ook een vogelparadijs, waar ik een aalscholver en een zilverreiger tegenkwam. Ook vermaakte een zwaan zich er met twee ganzen.

Van tijd tot tijd kom je bij oude landgoederen en loop je langs oude toegangswegen of weides. Hier en daar ook ouderwetse bossen. En zelf een uitkijktoren met daarnaar een ideale picknickplek. Het maakt dat dit een erg gevarieerde wandeling is die niet snel verveelt.

paard op grasland bij de Trage Tocht Heeswijk

De Meierij

Het gebied ten Zuiden van Den Bosch is de Meierij. Hier tref je nu prachitige natuurgebieden, zoals de Moerputten, waar je kunt wandelen over de Moerputtenbrug. Ooit was de Meierij het ambtsgebied van een meier, een soort hoofdschout, die werkte voor de hertog van Brabant. Rond 1500 stonden er in dit gebied veel slotjes en kastelen voor de rijken die de stad wilden ontvluchten. Het lag hier gunstig dicht bij Den Bosch als hoofdstad van de Meierij. Deze buitenverblijven, die ook wel speelhuizen werden genoemd, zijn nu grotendeels verdwenen. Dit komt doordat een groot deel van de katholieke adel na de Tachtigjarige Oorlog de Meierij verliet en de kastelen in verval raakten.

Wat je nu nog wel aantreft is een ruïne van Seldensate, waar alleen de duiventil en enkele muren van de toegangspoort nog overeind staat. In de Jaren zeventig heeft de gemeente het restant gekocht, de toegangspoort en duiventil gerestaureerd. Ook werd de tuin hersteld en de gracht weer uitgegraven. Op deze manier krijg je toch nog even een idee van de rijkdom die hier ooit was. De wandelroute leidt je dwars door deze toegangspoort en door de tuin.

Het Kasteel Heeswijk

Hoogtepunt van de wandelroute is Kasteel Heeswijk, een klassieke waterburcht. Je ontmoet het kasteel al heel snel na de start. Het moment dat je de Aa voor de tweede maal tegenkomt, ligt de burcht aan de overkant in de verte. Koeien op een weilandje ervoor, bomen ernaast ter decoratie. Even later kom je bij de toegangsweg naar het kasteel toe, een brede monumentale laan. Het ziet er allemaal erg uitnodigend uit, maar de routemakers hebben andere plannen en laten je linksaf slaan. Ze houden het lekkerste voor het laatste.

Kasteel Heeswijk zie je in het begin van de wandelroute al op een afstandje liggen.

Van oudsher heeft dit kasteel gediend ter verdediging. Prins Mautrits lukte het bijvoorbeeld niet dit kasteel in te nemen in 1600, Dat lukte zijn halfbroer pas 29 jaar later, waarna Den Bosch ingenomen kon worden. Ook gebruikte de Franse Lodewijk XIV, de Zonnekoning, het kasteel toen hij ten strijde trok tegen Nederland. Pas halverwege de 19e eeuw kwam het kasteel in particuliere handen en werd het gebruikt voor een kunstcollectie. Vandaag de dag is het een museum en te bezoeken.

Helaas kan momenteel door de Coronacrisis het kasteel alleen bezocht worden na het reserveren van een vast tijdslot. Dat is niet erg handig als het halverwege een wandeling komt en je niet precies weet hoe laat je er arriveert. Ik had daarom van tevoren besloten bezoek voor een andere keer te houden, zodat ik de hond mee kon nemen.

Kasteel Heeswijk langs de wandelroute

Maar dan, die snelweg…

Het landschap is prachtig lang de Aa, maar er ligt wel een behoorlijke stoorzender vlak naast. De autosnelweg is voor het grootste deel nadrukkelijk aanwezig. Op internet zijn de reacties gemengd, variërend van “jammer van het lawaai” tot “valt reuze mee”.  Hoeveel last heb je hier nu echt van?

Eigenlijk is het niet eens een echte snelweg, maar de autoweg N279. De maximumsnelheid is 80 km/uur, maar verder heeft het alle kenmerken van een snelweg met gescheiden weghelften en vier rijbanen. De beschrijving van de Trage Tocht meldt de aanwezigheid van de weg netjes: “[…] langs de zuidkant van het beekdal. Jammergenoeg [sic] is het geluid van de N279 hier soms op afstand en soms dichterbij aanwezig, maar de blik op het Aadal maakt veel goed.”

paarden staan mooi te wezen, maar de snelweg verstoort het plaatje wel langs de wanderoute vanuit Heeswijk.
Een prachtig plaatje, maar de autoweg is wel hel erg aanwezig.

Vooropgesteld, ik wandel graag voor de rust en stoor me makkelijk aan onnatuurlijke geluiden. De weg langs het dal viel mij dan ook niet mee. Ten eerste hoorde ik de weg voor zeker driekwart van de wandeling, niet alleen aan de Zuidkant van de rivier, maar ook op de terugweg. De wind stond wel erg ongunstig mijn richting op. Bovendien liep ik doordeweeks, dus het was er erg druk met vrachtwagens. Dat zal zeker niet geholpen hebben. Maar behalve het geluid was de snelweg ook voor een heel groot gedeelte zichtbaar aanwezig, ook op de terugweg. Daar had ik niet op gerekend.

De weg wierp voor mij daarom toch wel een schaduw over de wandeling. Ben jij niet zo gevoelig voor de aanwezigheid van een drukke weg, of heb je meer geluk met de wind, dan zal je er waarschijnlijk minder hinder van ondervinden.

De wandeleoute eindigt in Heeswijk, waarvan je als eerste de kerk weer ziet.
Aan het einde van de wandelroute. Heeswijk-Dinther ligt al aan de horizon.

Praktische informatie over de Trage Tocht Heeswijk

Wandelroute tussen Heeswijk en Berlicum met ruïne van Seldensate, de rivier de Aa en Kasteel Heeswijk

Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

12 comments