Edelherten in het Weerterbos: op excursie in de bronsttijd

Edelherten in het Weerterbos in de bronsttijd. Nu is het beste moment voor het spotten van burlende edelherten die indruk proberen te maken op de hinden. Wij gingen op edelhertensafari met de Stichting Limburgs Landschap in het Weerterbos en stonden oog in oog met de “koning van het woud”.

Saskia houdt een gewei van een edelhert vast

Met de gids op pad naar de edelherten van het Weerterbos

Om half acht verzamelden we op de hoek van het Weerterbos. Een groepje van maximaal 15 personen stond gereed, in wandelkleding en met camera in de hand. Een gids vertelde over edelherten, liet een gewei rondgaan en leidde ons door het Weerterbos naar de wildtoren. Onderweg gaf hij van tijd tot tijd informatie over het bos en liet hij een boom zien waar de edelherten met hun gewei tegenaan geschuurd hadden. Dusdanig dat de bast volledig weggesleten was. In de verte konden we al het burlen horen.

De wildtoren is normaal geopend voor iedereen, maar in verband met het Corona-virus dit jaar alleen voor de deelnemers aan de excursie. Maar dat maakte in ons geval weinig uit: nog voordat we de uitkijktoren bereikten hadden we al mooie ontmoetingen met deze indrukwekkende beesten.

Edelherten in het Weerterbos

De bronsttijd in het Weerterbos

Mannelijke edelherten, die overigens gewoon herten en dus niet bokken genoemd worden, leven de rest van het jaar gescheiden van de vrouwtjes. De vrouwtjes, hinden genoemd, leven in een roedel, samen met de kalveren. Een dominante hinde voert de leiding. De mannelijke edelherten leven in een eigen roedel, maar met een minder vaste structuur.

De periode van half september tot eind oktober is het paartijd (bronsttijd; niet te verwarren met bronstijd). Aan het begin zoeken de mannetjes de hindes op. De minder sterke mannetjes kunnen zich nog niet laten gelden en leiden in die periode een zwervend bestaan. Maar de krachtigste komen wel tot bij de hinden. Gedurende de bronsttijd vormt hij, samen met de hinden en kalveren één kudde.

Edelhert draaft over het water tussen de ganzen in het Weerterbos

Het mannetje, zo vertelde de gids ons, doet van alles om indruk te maken op de vrouwtjes. Natuurlijk loopt ie rond met zijn indrukwekkende gewei en burlt hij erop los. Maar hij wil ook wel eens door de modder rollen en tegen zichzelf urineren. De vrouwtjes schijnen daar dol op te zijn. In edelhertenland wel te verstaan; do not try this at home.

Het is een intensieve periode voor het mannelijke edelhert. Hij verlies zo’n dertig kilogram, meer dan 10% van zijn totale gewicht. In de wintermaanden verliest hij vervolgens zijn gewei, wat in het voorjaar weer aangroeit. Als het gewei aangroeit, heeft het aanvankelijk een fluwelig zachte huid eromheen, maar dat gaat op een gegeven moment jeuken. Dat is het moment dat hij het gewei tegen boomstammen schuurt om het vel te verwijderen.

Edelhert in het Weerterbos met een Exmoor pony op de achtergrond.
Edelhert met een exmoor pony op de achtergrond.

Weerterbos

In het Weerterbos, net boven Nederweert en langs de snelweg A2, zijn zo’n 15 jaar geleden de edelherten uitgezet. Inmiddels is de groep uitgegroeid tot meer dan dertig dieren, waaronder 7 kalveren. Het dominante mannetje loopt er al sinds het begin rond.

Er wordt overigens actief ingegrepen om de groep in toom te houden. Dat wil zeggen dat er elk jaar enkele dieren worden afgeschoten. Voor inteelt is men blijkbaar minder bang. Er vindt bijvoorbeeld geen uitwisseling met dieren uit andere gebieden plaats.


Lees ook Weerterbos en Hugterheide; wandelen door diversiteit.


Het uitzetten van het edelhert ging niet helemaal zonder slag of stoot. Omliggende boeren maakten bezwaar. Om die reden was een eerdere locatie bij Stramproy al afgewezen. Ook was men bang voor ongelukken op de nabijgelegen snelweg. Uiteindelijk is ervoor gekozen om een gebied van 150 hectare af te rasteren met een hoog, 6 kilometerlang hekwerk.

In het hekwerk zijn af en toe openingen van nauwelijks 30 cm hoog gemaakt. Hier kunnen kleinere dieren zoals vossen doorheen. Maar, geloof het of niet, ook reeën maken gebruik van deze gaten en passen er door.

De afrastering met een toegangspoortje voor kleinere dieren
Afrastering met toeganspoortje voor kleine dieren en reeën.

Er zijn inmiddels plannen om de afrastering te verwijderen en de herten meer ruimte te geven. Er is zelfs een ecoduct gebouwd over de snelweg om het leefgebied aanzienlijk groter te maken. Maar, zo gaf de gids aan, het lijkt vooral politiek nog niet haalbaar om de edelherten echt los te laten.

Edelhert loop het bos in.

Kom ook edelherten spotten in het Weerterbos.

Wil je ook edelherten spotten? In het Weerterbos kun je zowel op eigen gelegenheid als via een excursie de koning van het woud zelf aanschouwen. De edelherten zijn niet erg mensenschuw en het afgerasterde gebied is beperkt genoeg dat de kans om ze tegen te komen best groot is. Vorig jaar heeft de gids slechts drie keer een excursie gehad waarbij ze niet te zien bleven.

De excursie dien je vooraf te reserveren. Je krijgt dan niet alleen meer achtergrondinformatie over  de dieren, maar dit jaar is dat ook de enige mogelijkheid om de uitkijktoren te beklimmen. Wil je liever op eigen gelegenheid, loop dan naar de uitkijktoren en volg het raster. De edelherten laten zich vooral ’s ochtends vroeg zien en ’s avonds tegen zonsondergang. Je ziet aan de aanwezige fotografen vanzelf waar de dieren zich ophouden.

Ben jij wel eens in de bronsttijd in het Weerterbos of ergens anders geweest?

Open plek in het Weerterbos waar Edelherten leven
Het gebied in het Weerterbos waar de edelherten leven.

Praktisch informatie over Bronsttijd in het Weerterbos

Dit betreft een onafhankelijke review op basis van persoonlijke ervaringen. Bestemming Buitenlucht heeft geen belangen bij de hier beschreven activiteit.

Klip op deze afbeelding om dit artikel te bewaren op Pinterst

Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

4 comments